Trọn bộ kiến thức nhạc lý cơ bản cho người học đàn piano

Kiến thức nhạc lý cơ bản là bước đầu tiên bạn nên bắt đầu để có một nền tảng vững chắc, giúp bạn học đàn piano nhanh và hiệu quả hơn.

Nhạc lý căn bản cho piano
Nhạc lý căn bản cho piano

Dưới đây là những kiến thức nhạc lý hết sức căn bản được trình bày ngắn gọn đi vào trọng tâm, cách diễn giải giảm thiểu sử dụng từ ngữ chuyên môn nhằm truyền đạt đến đối tượng người học lần đầu tiếp xúc với lý thuyết âm nhạc. Khi hoàn thành bài học này, bạn có thể đọc được đa số những sheet nhạc dành cho đàn piano phổ biến hiện nay.

Lưu ý: đây là lý thuyết âm nhạc không chỉ áp dụng khi học đàn piano mà còn có thể sử dụng ở tất cả các bộ môn âm nhạc khác như học đàn guitar, organ, thanh nhạc, …

Nhạc lý cơ bản cho người học piano

4 thuộc tính của âm thanh

+ Cao độ: là độ vang cao hoặc thấp của âm thanh tương với tần số cao hoặc thấp.

+ Trường độ: là độ ngân dài hoặc ngắn của âm thanh.

+ Cường độ: là độ vang mạnh hoặc nhẹ của âm thanh. Ở cùng một cao độ, âm thanh có thể có các cường độ khác nhau.

+ Âm sắc: là màu sắc của âm thanh, phụ thuộc vào cấu tạo của đàn, của điều kiện không gian.

Hệ thống âm

Nhạc lý cơ bản cho piano

Trong âm nhạc, có 7 bậc cơ bản gồm Đô, Rê, Mi, Fa, Sol, La, Si.

Tương ứng với 7 ký hiệu bằng chữ cái: C, D, E, F, G, A, B.

Khuông nhạc

Nhạc lý cơ bản cho piano

Khuông nhạc có 5 dòng kẻ song song và cách đều nhau. Khoảng cách giữa các dòng kẻ được gọi là khe. Dòng và và khe đều được đánh số thứ tự từ dưới lên.

Ngoài ra, khi cần viết các âm thấp hoặc cao hơn những âm trong khuông nhạc mặc định có thể kẻ thêm các dòng kẻ phụ.

Khóa nhạc

Các bản nhạc dành cho đàn piano thường sử dụng 2 loại khóa nhạc cùng lúc, đó là khóa Sol và khóa Fa.

Khóa Sol:

Nhạc lý cơ bản cho piano

Khuông nhạc được bắt đầu bằng khóa Sol sẽ giúp chúng ta xác định được nốt nhạc nằm trên dòng kẻ thứ 2 là nốt Sol.

Nhạc lý cơ bản cho piano

Khóa Fa:

Nhạc lý cơ bản cho piano

Khuông nhạc được bắt đầu bằng khóa Fa sẽ giúp chúng ta xác định được nốt nhạc nằm trên dòng kẻ thứ 4 là nốt Fa.

Nhạc lý cơ bản cho piano

Nốt nhạc

Nốt nhạc dùng để thể hiện cao độ và trường độ của âm thanh. Nốt nhạc khi được viết vào khuông nhạc sẽ có tên gọi tương ứng với các bậc cơ bản gồm Đô, Rê, Mi, Fa, Sol, La, Si.

Để diễn tả trường độ, nốt nhạc được phân loại thành các dạng hình như sau:

Nhạc lý cơ bản cho piano

Mối tương quan về trường độ của các loại hình nốt:

Nhạc lý cơ bản cho piano

Nhạc lý cơ bản cho piano

Khi 2 hoặc nhiều nốt móc đứng liên tiếp nhau có thể dùng viết lại theo cách dùng dấu gạch nối:

Nhạc lý cơ bản cho piano

Cung và nửa cung

Cungnửa cung là đơn vị dùng để chỉ khoảng cách về cao độ giữa các nốt nhạc.

Nhạc lý cơ bản cho piano

Ký hiệu:

Nhạc lý cơ bản cho piano

Quãng tám

Thứ tự các bậc Đô, Rê, Mi, Fa, Sol, La, Si được lặp lại liên tục trên đàn piano, khoảng cách giữa hai âm có tên giống nhau với khoảng cách gần nhau nhất được gọi là quãng tám. Ví dụ từ Đô1 – Đô2 hoặc Rê1 – Rê2.

Nhạc lý cơ bản cho piano

Dấu hóa

Có 3 loại dấu hóa gồm dấu thăng, dấu giáng và dấu bình.

Được ký hiệu lần lượt #, b, ♮.

Dấu hóa được viết ngay sau nốt nhạc trên khuông nhạc, có tác dụng tăng hoặc giảm cao độ của nốt nhạc. Cụ thể:

Dấu thăng (#): tăng cao độ lên nửa cung.

Dấu giáng (b): giảm cao độ xuống nửa cung.

Dấu bình (♮): hủy bỏ tác dụng của 2 dấu hóa còn lại, tức đưa nốt nhạc trở về cao độ ban đầu.

Dấu lặng

Dấu lặng là ký hiệu thể hiện một khoảng nghỉ của âm thanh, có giá trị tương tự như hệ thống nốt nhạc.

Nhạc lý cơ bản cho piano

Giá trị của dấu lặng bằng với trường độ của nốt tương ứng:

  • Dấu lặng tròn = Nốt tròn
  • Dấu lặng trắng = Nốt trắng
  • Dấu lặng đen= Nốt đen
  • Dấu lặng đơn = Nốt móc đơn
  • Dấu lặng kép= Nốt móc kép
  • Dấu lặng tam = Nốt móc tam

Dấu tăng trường độ

Dấu nối

Nhạc lý cơ bản cho piano

Là hình cung nối liền những nốt nằm cạnh nhau có cùng cao độ với mục đích kéo dài trường độ của nốt đầu tiên.

Dấu chấm dôi

Nhạc lý cơ bản cho piano

Là dấu chấm đặt bên cạnh đầu nốt nhạc, có tác dụng tăng trường độ của nốt nhạc lên 1/2 giá trị.

Dấu mắt ngỗng

Nhạc lý cơ bản cho piano

Hay còn gọi là dấu miễn nhịp hoặc dấu chấm ngân, cho phép kéo dài trường độ nốt nhạc tự do theo chủ ý của người chơi.

Dấu lặng

Nhạc lý cơ bản cho piano

Là ký hiệu thể hiện một khoảng ngừng trong bản nhạc.

Dấu nhắc lại

Là ký hiệu gồm 2 phần rời nhau, dùng để chỉ các đoạn nhạc cần chơi lặp lại.

Ký hiệu:

Nhạc lý cơ bản cho piano

Ví dụ:

Nhạc lý cơ bản cho piano

Dấu nhắc lại :|| đặt ở cuối đoạn tức chơi lại từ đầu đoạn hoặc bản nhạc. Nếu có dấu ||: thì chơi lặp lại đoạn nhạc kể từ dấu này.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *